Alerjik astım nedir? Alerjik astım tedavisi nedir?

Alerjik astım, sıklıkla bahar aylarında ortaya çıkabilen ve çoğu zaman alerjik rinitin eşlik ettiği bir rahatsızlıktır. Genellikle genetik ve çevresel faktörler bu rahatsızlığa neden olur. En temel belirtisi, göğüs bölgesinde daralma hissi ve hava yollarının tıkanmasıyla oluşan ataklardır. Bu ataklar kimi kişide nefes darlığı, kimisinde de göğüs sıkışması ve öksürük olarak kendini gösterir.

Alerjik astımı tetikleyen etkenler

Alerjik astımda ataklar, kişinin duyarlı olduğu bir alerjenle karşılaşmasıyla tetiklenebilir. En sık tetikleyiciler şunlardır:

Ağaç, çim ve ot polenleri
Ev tozu akarları
Kedi, köpek gibi evcil hayvanların deri döküntüleri ve tükürüğü
Küf sporları

Soğuk hava, egzersiz, sigara dumanı, hava kirliliği ve solunum yolu enfeksiyonları da alerjik olmasa bile atakları artırabilir.

Tanı nasıl konur?

Fizik muayene ve solunum fonksiyon testleri gibi işlemler sonrasında astım tanısı konur. Astımın alerjik olup olmadığını ve hangi alerjenlerin rol oynadığını anlamak için deri prick testi veya spesifik IgE kan testi yapılabilir. Daha fazla bilgi için alerjik astım sayfamıza bakabilirsiniz.

Alerjik astımın tedavisi nedir? Nasıl uygulanır?

Alerjik astım tanısı alan kişilerde uygun tedavi ve alınacak önlemlerle atakların büyük ölçüde önüne geçilebilir. Tedavi planlamasında atak sıklığı ve şiddeti gibi özellikler göz önünde bulundurulur. Genellikle iki tür ilaç kullanılır: hava yollarındaki iltihabı kontrol altında tutan koruyucu ilaçlar (çoğunlukla solunan kortikosteroidler) ve atak sırasında hızla rahatlatan kısa etkili ilaçlar. Bazı kişilerde alerji ilaçları veya alerjen immünoterapisi de plana eklenebilir. Tedavinin başarısı düzenli kontrollerle değerlendirilir ve gerekirse hekim tarafından değişiklik yapılır.

İnhaler kullanımı neden önemli?

Sprey (inhaler) kullanımında kişiye mutlaka eğitim verilmelidir. Bu ilaçlar doğru kullanılmadığında akciğerlere yeterince ulaşmaz, etkisi azalır ve ağızda pamukçuk gibi yan etkiler görülebilir. Ölçülü doz inhalerlerde genel adımlar şöyledir:

Kapağı çıkarın ve inhaleri iyice çalkalayın.
Akciğerlerinizdeki havayı rahatça dışarı verin.
Ağızlığı dudaklarınızın arasına yerleştirin.
Yavaş ve derin bir nefes almaya başlarken inhalere bir kez basın.
Nefesinizi yaklaşık 10 saniye ya da rahatça tutabildiğiniz kadar tutun.
Koruyucu (kortikosteroid içeren) ilaç kullandıysanız ağzınızı çalkalayın.

Kuru toz inhalerler ve hazneli (spacer) kullanım farklı teknik gerektirir. Kullandığınız cihazın tekniğini hekiminize veya eczacınıza gösterin ve kontrol ettirin.

Alerjik astım hastalarının dikkat etmesi gerekenler

Alerjik astım tedavisi tek başına yeterli olmayabilir. Yaşam kalitesini artırmak için yapılabilecek birkaç şey vardır:

Mümkünse hava kirliliğinin yoğun olduğu ortamlardan uzak durun.
Sigara kullanımına son verin ve sigara dumanından uzak durun.
Alerjik olduğunuzu bildiğiniz maddelerden mümkün olduğunca uzak durun.
Güçlü kokulardan, parfümlü sabun ve losyon gibi ürünlerden kaçının.
Astım ilaçlarınızı her zaman doktor kontrolünde kullanın; kendi başınıza bırakmayın veya dozunu değiştirmeyin.
Hekiminizle birlikte yazılı bir astım eylem planı hazırlayın.

Konuşmakta zorlanacak kadar nefes darlığı, dudaklarda morarma veya rahatlatıcı ilaca yanıt vermeyen bir atak acil durumdur; 112'yi arayın.

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Belirtileriniz için bir hekime başvurun; nefes darlığı veya dudak ve dilde şişme gibi ani belirtilerde 112'yi arayın.