Alerji testi türleri
Hangi test, ne için kullanılır? Alerji tanısında kullanılan başlıca yöntemler.
Alerji testi, binlerce farklı alerjenden hangilerinin kişide belirtilere yol açtığını anlamak için yapılan bir uygulamadır. Deri üstü, deri içi veya kan testi gibi farklı çeşitleri bulunan alerji testleri, kişinin şikayetlerine ve hekimin değerlendirmesine bağlı olarak seçilir. Test tek başına tanı koymaz: sonuçlar her zaman öykü ve muayene ile birlikte yorumlanır.
Alerji testi türleri
Deri prick testi
En sık kullanılan yöntemdir. Ön kola veya sırta alerjen damlaları konur ve deri, ucu çok kısa bir lansetle hafifçe delinir. Yaklaşık 15-20 dakika sonra kızarıklık ve kabarıklık ölçülür. Polen, ev tozu akarı, küf ve hayvan alerjilerinde sık tercih edilir. Ayrıntılar için prick testi yazımıza bakabilirsiniz.
İntradermal (deri içi) test
Alerjenin çok küçük bir miktarı deri içine enjekte edilir. Prick testine göre daha duyarlıdır; bazı ilaç ve arı venomu alerjilerinin değerlendirilmesinde kullanılır.
Yama (patch) testi
Kontakt dermatit, yani temasla oluşan alerjik deri reaksiyonları için kullanılır. Alerjen içeren bantlar sırta yapıştırılır, genellikle 48 saat sonra çıkarılır ve sonraki günlerde tekrar değerlendirilir. Ayrıntılar yama testi yazısında.
Kan testi (spesifik IgE)
Kanda belirli alerjenlere karşı oluşmuş IgE antikorları ölçülür. Antihistaminik kullanımından etkilenmez; yaygın deri hastalığı olanlarda veya ilaçlarını bırakamayanlarda tercih edilebilir. Bkz. spesifik IgE testi.
Provokasyon testi
Özellikle besin ve ilaç alerjilerinde, şüpheli madde hekim gözetiminde ve kontrollü dozlarla verilir. Tanıda en güvenilir yöntemlerden biridir, ancak yalnızca acil müdahale imkanı olan merkezlerde uygulanmalıdır.
Alerjik rinit ve bahar alerjisi
Polen alerjisi olarak da bilinen bahar alerjisi, aslında göz nezlesi (alerjik konjonktivit), alerjik rinit gibi pek çok alerjik hastalığın genel adıdır. Burun akıntısı, hapşırık, burun ve gözlerde kaşıntı en sık belirtilerdir. Daha fazla bilgi için alerjik rinit sayfasına göz atın.
Alerji çeşitleri
Alerji çeşitleri, temel olarak kişide yarattıkları reaksiyonlara bağlı olarak isimlendirilir. Örneğin göz nezlesi olarak da bilinen alerjik konjonktivit, deri iritasyonuna sebep olan alerjik egzama ya da hapşırmayı tetikleyen alerjik rinit, alerji türleri arasında en sık rastlanan rahatsızlıklardır. Alerjenler ise solunanlar (polen, akar, küf, hayvan tüyü), besinler, ilaçlar, böcek venomları ve temas alerjenleri (nikel, parfüm, kauçuk gibi) olarak gruplanabilir.
Konuya göre bilgi sayfalarımız:
Alerji testini kim yapar?
Alerji testleri genellikle alerji ve klinik immünoloji uzmanları (erişkin veya çocuk) tarafından yapılır ve yorumlanır. Yama testi sıklıkla dermatoloji bölümlerinde uygulanır. Göğüs hastalıkları ve kulak burun boğaz uzmanları da tanı sürecinde yer alabilir. Testin nerede yapılacağına ve ücretlendirmesine dair genel bilgiler alerji testi ücretleri sayfamızda.
Bu sayfa genel bilgi amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Belirtileriniz varsa bir hekime, tercihen alerji ve klinik immünoloji uzmanına başvurun. Nefes darlığı, dudak veya dilde şişme, baş dönmesi gibi ani belirtilerde 112'yi arayın.