Prick testi nedir, nasıl yapılır?

Deri prick testi, alerji tanısında en sık kullanılan ve en eski yöntemlerden biridir. Hızlı sonuç verir, birçok alerjeni aynı anda değerlendirebilir ve doğru uygulandığında güvenilir bilgi sağlar. Özellikle polen, ev tozu akarı, küf, hayvan alerjileri ve bazı besin alerjilerinin araştırılmasında kullanılır.

Prick testi nasıl çalışır?

Alerjisi olan kişilerin derisindeki bağışıklık hücrelerinin (mast hücreleri) yüzeyinde, belirli alerjenleri tanıyan IgE antikorları bulunur. Test sırasında deriye çok küçük miktarda alerjen verildiğinde, bu hücreler histamin salgılar. Sonuç olarak test noktasında sivrisinek ısırığına benzeyen kaşıntılı bir kabarıklık ve çevresinde kızarıklık oluşur.

Test adım adım

1. Hazırlık: Test genellikle ön kolun iç yüzüne, bazen sırta uygulanır. Cilt temizlenir ve noktalar işaretlenir.
2. Damlalar: Her noktaya farklı bir alerjen çözeltisi damlatılır. Bunlara ek olarak histamin (pozitif kontrol) ve tuzlu su (negatif kontrol) damlaları da konur. Kontroller, testin doğru çalışıp çalışmadığını gösterir.
3. Delme: Damlanın olduğu yerde deri, ucu yalnızca deri yüzeyine işleyen kısa bir lansetle hafifçe delinir. Kanama olmaz, hafif bir batma hissi duyulur.
4. Bekleme: Yaklaşık 15-20 dakika beklenir. Bu sürede kaşımamak önemlidir.
5. Okuma: Kabarıklıkların çapı ölçülür ve kontrollerle karşılaştırılır.

Testin tamamı çoğu zaman yarım saat içinde biter.

Testten önce ilaçlar

Bazı ilaçlar prick testinin sonucunu etkileyebilir:

• Antihistaminikler (alerji hapları, bazı soğuk algınlığı ilaçları) deri yanıtını baskılar. Genellikle testten birkaç gün önce ara verilmesi istenir; süre ilaca göre değişir.
• Bazı antidepresanlar ve mide ilaçları da yanıtı etkileyebilir.
• Test bölgesine sürülen kortizonlu kremler sonucu değiştirebilir.

Burada en önemli kural şudur: Hiçbir ilacı hekiminize danışmadan bırakmayın. Özellikle astım ilaçları ve kalp ilaçları gibi düzenli kullanılan ilaçlar için mutlaka önceden bilgi alın. İlaç bırakmanın uygun olmadığı durumlarda hekim kan testini tercih edebilir.

Testin günü: pratik öneriler

Test günü rahat, kolları kolayca sıvanabilen bir kıyafet giyin. Yanınızda kullandığınız ilaçların listesini bulundurun ve belirtilerinizin hangi dönemlerde arttığını not ettiyseniz bu notları getirin. Testten sonra hafif kaşıntı için hekiminizin önerdiği bir krem veya ilaç kullanılabilir; kaşımamak, bölgenin daha çabuk sakinleşmesine yardımcı olur. Test sonrasında genellikle günlük hayatınıza hemen dönebilirsiniz.

Prick testi güvenli mi?

Prick testi genel olarak güvenli kabul edilir. En sık görülen yan etki, test bölgesinde birkaç saat süren kaşıntı ve kızarıklıktır. Ağır bir alerjik reaksiyon çok nadirdir; yine de test, olası bir reaksiyona müdahale edebilecek donanıma sahip bir ortamda ve deneyimli sağlık personeli tarafından yapılmalıdır.

Sonuçlar nasıl yorumlanır?

Belirli bir büyüklüğün üzerindeki kabarıklık, o alerjene karşı duyarlılık olduğunu gösterir. Ancak duyarlılık her zaman alerji anlamına gelmez: testte pozitif çıkan bir alerjen günlük hayatta hiçbir belirti yapmayabilir. Bu nedenle sonuçlar her zaman öykü ve muayeneyle birlikte yorumlanır. Kabarıklığın büyüklüğü de tek başına belirtilerin şiddetini göstermez.

Prick testinin sınırları

Prick testi; kontakt dermatit gibi geç tip reaksiyonları göstermez. Bu durumlarda yama testi kullanılır. Bazı ilaç alerjileri ve besin alerjilerinde ise ek testlere veya hekim gözetiminde provokasyon testine ihtiyaç duyulabilir. Tüm test türlerini alerji testleri sayfasında bulabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Belirtileriniz için bir hekime başvurun; nefes darlığı veya dudak ve dilde şişme gibi ani belirtilerde 112'yi arayın.